Vaginale ring tegen hiv

Artikel op de website van de Telegraaf, 9 september 2020; ww.telegraaf.nl/nieuws/1141580205/vaginale-ring-tegen-hiv

KAAPSTAD – Terwijl de wereld op zoek is naar een coronavaccin, gaat de ontwikkeling van hiv-preventiemiddelen onvermoeibaar door. Elk jaar worden er wereldwijd immers 1,7 miljoen mensen met het virus geïnfecteerd, en overlijden er 690.000.

Vooral jonge vrouwen lopen een verhoogde kans op besmetting door het hiv-virus.

Vooral jonge vrouwen lopen een verhoogde kans op besmetting door het hiv-virus. Ⓒ HOLLANDSE HOOGTE / ZUMA PRESS

De laatste innovatie, eerder deze maand goedgekeurd door het Europese Agentschap voor Medicijnen (EMA) in Amsterdam, betreft een vaginale ring die aidsremmers afscheidt. Hiermee kunnen vrouwen in risicogebieden zichzelf voor het eerst beter beschermen tegen hiv zonder afhankelijk te zijn van de bereidheid van mannen om een condoom te gebruiken.

Wereldwijd is er optimistisch gereageerd op de EMA-goedkeuring van de Dapivirine-ring van het Internationale Partnerschap voor Microbiociden, een not-for-profit die hiv-preventiemiddelen ontwikkelt voor vrouwen in ontwikkelingslanden.

De ring van siliconen wordt net als de bekende anticonceptie-ring in de vagina ingebracht en scheidt vervolgens gedurende een maand de aidsremmer dapivirine af. Proeven in Zuid-Afrika, Malawi, Oeganda en Zimbabwe tonen aan dat het risico op hiv hiermee meer dan wordt gehalveerd.

UNAIDS is blij met de vooruitgang, vooral voor vrouwen in Afrika ten zuiden van de Sahara. „Hier worden elke week ongeveer 4500 jonge meisjes en vrouwen besmet met hiv,” vertelt directeur Winnie Byanyima. Dat is bijna twee keer zoveel als onder mannen.

In Zuid-Afrika is het niet veel anders. Volgens UNAIDS was 62,7% van de 6,7 miljoen hiv-patiënten hier in 2018 vrouw. In dat jaar werden er 69,000 meisjes en vrouwen tussen de 15 en 24 geïnfecteerd, twee keer zo veel dan de nieuwe aanwas onder mannen in deze leeftijdscategorie.

Dat komt grotendeels omdat jonge vrouwen vatbaarder zijn voor hiv: Hun kwetsbare vaginale weefsel vertoont tijdens seksueel contact vaak microscopische scheurtjes, waardoor het virus gemakkelijker het lichaam kan binnendringen. Dat is zeker zo tijdens seksueel geweld, een chronisch probleem in Zuid-Afrika. Hier verwerkte de politie vorig jaar 42.000 verkrachtingen. Volgens vrouwenorganisaties is het probleem groter, omdat negen van de tien slachtoffers, uit angst voor represailles van de dader of wantrouwen in de politie, nooit aangifte doet. Intussen is het voor veel vrouwen in Afrika moeilijk om condoomgebruik af te dwingen, ook bij hun vaste partners, en spelen taboes op seksuele gezondheidszorg een rol.

Het Aidsfonds is optimistisch. „Dat de ring discreet kan worden gebruikt en maar eens per maand vervangen hoeft te worden, maakt dat vrouwen het heft van hun gezondheid in eigen hand kunnen nemen”, aldus de organisatie op hun website.